Eenvoud der Noachieten

Lees & luister:

Eenvoud is geen beperking, zij opent de weg om met God te wandelen, in gerechtigheid & vrede.

Eenvoud is geen gemakkelijke weg, maar het is wel de weg die de Eeuwige aan de mensheid voorhoudt sinds het verbond met Noach. In een wereld die vaak gebukt gaat onder complexiteit, ideologieën en hoogmoed, herinnert de Tora ons eraan dat ware kracht ligt in tom, in oprechtheid, eenvoud en rechtschapenheid.

Dit boek, Eenvoud der Noachieten, wil laten zien dat de zeven geboden niet slechts minimumregels zijn om te overleven, maar een uitnodiging tot een levenshouding waarin eenvoud het hart is. Noach, Avraham en Ijov worden ons in de Schrift getoond als mensen die, ieder in hun generatie, wandelden in eenvoud voor het aangezicht van God. Zij leefden niet voor eigen roem, maar vanuit vertrouwen en ootmoed.

Voor de Noachiet van nu is dit een blijvende les. Ook in onze tijd worden we omringd door overvloed, technologie en complexe systemen. Het gevaar is dat men daardoor vergeet dat de Eeuwige juist vraagt om het eenvoudige, recht te doen, trouw lief te hebben, en ootmoedig te wandelen met Hem.

Eenvoud is geen vlucht uit de werkelijkheid, maar juist een kracht die ons leert hoe wij in huis, gezin, arbeid, natuur en gemeenschap trouw kunnen leven. Zij schenkt helderheid te midden van verwarring, rust te midden van stormen, en bescheidenheid te midden van macht.

Moge dit boek bijdragen aan die houding van tom, een levensweg die niet alleen de mens recht doet, maar ook het licht brengt voor de volkeren. Want eenvoud is geen beperking, maar een zegen, zij opent de weg om met God te wandelen, in gerechtigheid en vrede.

De uitleg in dit boek steunt niet op persoonlijke speculaties, maar op de psjat, de eenvoudige en oorspronkelijke bedoeling van de Tora zoals zij is overgeleverd. Daarbij zijn drie bronnen leidend:

De Mi’Qra de Schrift zelf, gelezen in zijn Hebreeuwse oorsprong, met nadruk op de eenvoudige betekenis van de woorden.

Rasji de klassieke uitlegger die telkens de psjat naar voren haalt en zo laat zien hoe eenvoud en diepgang samengaan.

The Divine Code van Rav Moshe Weiner, waarin de halachische verplichtingen van de zeven geboden systematisch uiteengezet worden voor Benee Noach in onze tijd.

Zo ontstaat een fundament dat zowel trouw is aan de Tora van Israël als praktisch toepasbaar is voor de Noachiet van nu.

Efraim van der Vennen

Lees & luister:

Noach, Avraham en Ijov die voorbeeld namen aan, eenvoud & rechtschapenheid

Om een vervolg te maken moet men altijd weer even de aanhef erbij nemen, waar begon de beschaving die de Eeuwige op het oog heeft, zodat Zijn Aanwezigheid bij ons mag wonen, in Tora-Israel om precies te zijn. En wij als Efraam, een verzonnen Noachitisch volk, mogen leven. De Tora spreekt van tom, eenvoud en rechtschapenheid, als levenshouding van de rechtvaardigen.

We beginnen bij Efraam en wat dit betekent, het is een volk dat zich toelegt aan de zeven Noachitische wetten en dat zo doet om Vroam te mogen zijn. Deze wetten waren al grotendeels vormgegeven in de tijd van de generatie van de Vloed. Daar waarschuwde God de mensheid dat als men zo door gaat hun hoofd niet meer boven water zou houden. En het was deze mensheid dat vol roverij en onkuis leven was, waar de Eeuwige Ene een afschuw van had. En toen kwam de Vloed, niet zonder waarschuwing maar via Noach de Rechtvaardige man die altijd met God wandelde.

וְנֹחַ֙ אִ֣ישׁ צַדִּ֔יק תָּמִ֥ים הָיָ֖ה בְּדֹרֹתָ֑יו אֶת־הָאֱלֹהִ֖ים הִתְהַלֵּֽךְ־נֹֽחַ׃

En Noach was een rechtvaardig, oprecht man in zijn generaties; met God wandelde Noach.

Er werd zelfs voorbeeldig een grote ark gebouwd, en toch werd daar niet naar geluisterd, en zelfs gehoond naar Noach en zijn gevolg, wat later de nakomelingen werden, de Noachieten oftewel om een andere naam te geven; Efraam, maar goed dat was alweer na de Vloed. De generatie had geen inkeer, dit komt vaker terug in het verhaal van de voorvaderen tot Ijov en Jona.

לֶךְ־לְךָ֛ מֵאַרְצְךָ֥ וּמִמּֽוֹלַדְתְּךָ֖ וּמִבֵּ֣ית אָבִ֑יךָ אֶל־הָאָ֖רֶץ אֲשֶׁ֥ר אַרְאֶֽךָּ׃

Ga voor jezelf, uit je land, uit je geboorteplaats en uit het huis van je vader, naar het land dat Ik je wijzen zal.

Avram die een directe afstammeling was van Sjeim, de zoon van Noach. Die dankzij zijn overpeinzingen en de juiste mensen om zich heen, de Eenheid van God wist te ontdekken in een wereld die de zeven geboden helemaal kwijt waren. Hij werd dus Vroam genoemd, maar wat betekende dat in die tijd? Lees het heel Parsja gedeelte van Lech Lecha in de Mi’Qra maar door en bekijk goed de voetnoten van onder andere Rasji. Avram was ook degene die veel mensen massa’s op de been kreeg om dit te delen, en wilde ook graag dat eenieder die dit hoorde, Vroam zou zijn. Een man die veel voor God over had een letterlijk nam wat hem verteld werd, dit kon men zien in het bijna offer van Yitschak, zijn geliefde zoon die ook de erfenis van de belofte meekreeg als zegen.

אִ֗ישׁ הָיָ֛ה בְּאֶ֥רֶץ ע֥וּץ אִיּ֖וֹב שְׁמ֑וֹ וְהָיָ֣ה הָאִ֗ישׁ הַה֙וּא֙ תָּ֣ם וְיָשָׁ֔ר וְיִרְא֥ אֱלֹהִ֖ים וְסָ֥ר מֵרָֽע׃

Er was een man in het land Oets, zijn naam was Ijov; die man was oprecht en rechtschapen, Godvrezend en wijkend van het kwaad.

En nu een mens een voor die tijd hardwerkend maar een rijk man hij ontbrak niets, en door de Wil van de Eeuwige moest hij veel doorstaan. Zijn naam was Ijov, maar ook hij hield vast aan Vroam meer dan aan zijn verdiensten op aarde, hij net als Avraham had letterlijk alles over voor God, een Vroam leven, een leven in eenvoud en rechtschapenheid. Over die eenvoud hebben we het in het voorwoord al over gehad, het is letterlijk te vertalen als de Ene, Hij is de eenvoud. En naar Zijn voorbeeld leven wij als Efraam die Vroam is.

Wat deze drie mannen met elkaar gemeen hadden is dat ze de weg van tom liepen, maar wel met God, in oprechtheid in Zijn Tora, wat bevelen betekend en Hij de Barmhartig Ene vroeg het niet. Deze mannen leefden niet in oppervlakkige eenvoud, maar in een diepgewortelde tom, zij leefden met God, in Zijn geboden, met een hart dat niet verdeeld was.

Dit vormt het beginpunt van een beschaving waarin de Aanwezigheid van de Eeuwige wonen wil, Tora-Israël als middelpunt, en de volkeren als bondgenoten in gerechtigheid. De Noachiet van nu mag zich spiegelen aan deze voorbeelden.

Daarom kan men spreken van een volk, Efraam, een beeld voor hen die zich toeleggen op de zeven geboden, dat vroam wil zijn, een leven gewijd aan eenvoud, rechtschapenheid en oprechtheid. Niet uit eigen verdienste, maar omdat de Ene dit vroeg als fundament voor alle mensen.

הִגִּ֥יד לְךָ֖ אָדָ֑ם מַה־טּ֑וֹב וּמָֽה־יְהֹוָ֞ה דּוֹרֵ֣שׁ מִמְּךָ֗ כִּ֣י אִם־עֲשׂ֤וֹת מִשְׁפָּט֙ וְאַ֣הֲבַת חֶ֔סֶד וְהַצְנֵ֥עַ לֶ֖כֶת עִם־אֱלֹהֶֽיךָ׃

Er is u, mens, gezegd wat goed is; en wat de Eeuwige van u vraagt: niets anders dan recht te doen, trouw lief te hebben, en ootmoedig te wandelen met uw God.

In deze eenvoud ligt geen zwakte, maar kracht. Het is de weg van tom, geen omwegen, geen hoogmoedige speculatie, maar trouw leven naar het bevel van de Ene. Dat is de kern van Eenvoud der Noachieten: wandelen in eenvoud, recht doen en leven als getuigen van Zijn licht, in verbondenheid met Israël en met het verbond van Noach.

Lees & luister:

Van abstracte wet naar concrete eenvoud in het leven van alledag

De zeven geboden zijn niet slechts abstracte wetten uit een ver verleden, maar richtingwijzers die iedere dag opnieuw toegepast kunnen worden. Zij zijn mee te nemen in alle situaties van het dagelijks leven, bij de kapper, in de supermarkt, in tram of trein, in café of restaurant. Een Noachiet die zich deze geboden inprent, ziet en hoort de wereld door de lens van deze zeven fundamenten.

De meeste mensen in onze beschaving leven hier grotendeels al naar, ook al noemen zij het niet zo, men erkent de Eenheid van God, men bejegent de Naam van de Eeuwige en Zijn schepping met eerbied, en gebruikt geen vloek of laster, men vermijdt moord en geweld, diefstal, onkuisheid, wreedheid tegen dieren, en men vertrouwt op rechtspraak.

Toch zien we telkens weer hoe bijgeloof, ideologie of menselijke hoogmoed proberen deze eenvoud te overschaduwen. Er zijn altijd stromingen geweest die beweerden dat bijgeloof of menselijke constructies de plaats konden innemen van de erkenning van de Ene God, gezegend is Hij; חס ושלום [chas wesjalom] God verhoede. Maar zonder de lessen uit de Tora verliest dit alle grond.

Daarom leert de psjat, de eenvoudige, oorspronkelijke bedoeling van de Tora, dat de zeven geboden geen religieuze creatie zijn, maar goddelijke verplichtingen. Ze vormen een fundament dat even helder is als eenvoudig.

הִגִּ֥יד לְךָ֖ אָדָ֑ם מַה־טּ֑וֹב וּמָֽה־יְהֹוָ֞ה דּוֹרֵ֣שׁ מִמְּךָ֗ כִּ֣י אִם־עֲשׂ֤וֹת מִשְׁפָּט֙ וְאַ֣הֲבַת חֶ֔סֶד וְהַצְנֵ֥עַ לֶ֖כֶת עִם־אֱלֹהֶֽיךָ׃

Hij heeft u, mens, bekendgemaakt wat goed is: recht te doen, trouw lief te hebben, en ootmoedig te wandelen met uw God

In onze tijd heeft Rav Moshe Weiner dit opnieuw systematisch uiteengezet in The Divine Code, waarin de zeven geboden worden uitgewerkt volgens de halacha van Benee Noach. Daarmee wordt zichtbaar dat het geen vrijblijvende idealen zijn, maar concrete verplichtingen die iedere mens kan naleven, in alledaagse situaties en beslissingen.

שֹׁפֵ֥ךְ דַּ֖ם הָאָדָ֑ם בָּאָדָ֣ם דָּמ֔וֹ יִשָּׁפֵ֖ךְ כִּ֚י בְּצֶ֣לֶם אֱלֹהִ֔ים עָשָׂ֖ה אֶת־הָאָדָֽם׃

Wie het bloed van een mens vergiet, diens bloed door de mens vergoten zal worden; want naar het beeld van God heeft Hij de mens gemaakt

Wie zo leeft, reageert niet alleen met zijn verstand, maar ook met het hart. Het hart heeft namelijk zijn eigen informatieverwerking, het zogenaamde hartbrein, ofwel het intrinsieke cardiale zenuwstelsel. Dit verklaart waarom de voldoening na het doen van een gebod niet alleen rationeel is, maar diep gevoeld wordt. Het hart en het verstand samen getuigen van de waarheid van de geboden, en versterken de eenvoud waarin de mens mag wandelen met de Eeuwige.

אַךְ־בָּשָׂ֕ר בְּנַפְשׁ֥וֹ דָמ֖וֹ לֹ֥א תֹאכֵֽלוּ׃

Maar vlees met zijn ziel, zijn bloed, zult u niet eten.

Lees & luister:

Hoe eenvoud sterker blijkt dan macht of ideologie

Het is opvallend genoeg duidelijk dat de mens nieuwsgierig is naar meer, een gave, echter heeft dit ook zijn grenzen en consequenties, ik geef een aantal voorbeelden van het willen winnen van een Nobelprijs van de vrede tot en met een baarmoederrobot die in zeldzame gevallen het moet overnemen van een vrouw.

Om te beginnen bij degene die hun best doen om een Nobelprijs te winnen, en niet om duurzame vrede na te streven, een narcistisch voorbeeld, desalniettemin gebeurt dit zelfs in onze dagen waarvan we dachten dat we nu wel beschaafd zouden zijn. Het tegenovergestelde lijkt waar, de mens creëert conflicten of wakkert ze aan om er zelf beter van te worden, hoort dit niet in de bekende hoek van de generatie van de vloed, dor HaMaboel? Die zich door roofzucht en hoogmoed liet leiden, en waarvoor de wereld niet langer stand kon houden.

En moeten wij daar niet ver vandaan blijven om toch die beschaafdheid na te streven die de Schepper voor ons bedoeld heeft. Een beschaafdheid met zeven pijlers, de Noachitische Geboden. Het antwoord is natuurlijk voor een Noachiet bekend, maar dat het eerdergenoemde fenomeen van voornamelijk staatshoofden die dit niet willen vanuit een vorm van narcisme, bij gebrek aan betere woorden. Het kunnen aangeven van verschillen en dat durven benoemen is een duidelijke aanhef, ja een Eenvoud der Noachieten.

De Tora zegt over Noach:

וְנֹחַ֙ אִ֣ישׁ צַדִּ֔יק תָּמִ֥ים הָיָ֖ה בְּדֹרֹתָ֑יו אֶת־הָאֱלֹהִ֖ים הִתְהַלֵּֽךְ־נֹֽחַ׃

En Noach was een rechtvaardig, oprecht man in zijn generaties; met God wandelde Noach.

Rashi legt hierbij uit dat “tamim” duidt op eenvoud en rechtschapenheid, een hart dat niet verdeeld is. Dat is de tegenhanger van hoogmoed en ideologische macht.

We mogen nu verder gaan in onze beredenering dat het inderdaad een gebrek is aan betere termen, maar doe graag een poging. De mens is nieuwsgierig en heeft dit als karaktereigenschap meegekregen van de Schepper zelf, Gezegend zij Hij. Dit hebben we nooit verleerd, en om nu een voorbeeld te geven is de baarmoeder robot die in ’26 van deze jaartelling als prototype ontwikkeld wordt. Wat moet een Noachiet die in zijn diepste van de ziel zich wil voortplanten, en hoe kijkt men dan naar deze nieuwe technologie, zijn we nu zo nieuwsgierig geworden of willen wij het onmogelijke beseffen, en het gemakkelijk hebben. Een baarmoeder die een embryo in zich heeft werkt altijd samen met de moeder die het dragen mag, daarmee is een mens in ontwikkeling. Een machine heeft dat niet, en toch is er die optie, een dure en niet zonder risico’s. Hier wordt duidelijk hoe hoogmoed technologie kan vervormen tot een illusie van macht, terwijl eenvoud leert leven met de grenzen die de Eeuwige stelde.

De profeet Micha leert:

הִגִּ֥יד לְךָ֖ אָדָ֑ם מַה־טּ֑וֹב וּמָֽה־יְהֹוָ֞ה דּוֹרֵ֣שׁ מִמְּךָ֗ כִּ֣י אִם־עֲשׂ֤וֹת מִשְׁפָּט֙ וְאַ֣הֲבַת חֶ֔סֶד וְהַצְנֵ֥עַ לֶ֖כֶת עִם־אֱלֹהֶֽיךָ׃

Er is u, mens, gezegd wat goed is; niets anders dan recht te doen, trouw lief te hebben, en ootmoedig te wandelen met uw God.

In The Divine Code van Rav Moshe Weiner, wordt benadrukt dat de Noachitische geboden niet slechts verboden zijn, maar de pijlers van een beschaving. Zij vormen de weg van eenvoud, leven in gerechtigheid, trouw, en eerbied voor het goddelijke beeld in de mens.

De eenvoud is altijd een goed voorbeeld, een oude wijze man of vrouw die nog zijn of haar laatste dagen wil genieten opent geen wijnfles om zich te bezatten, maar gaat simpelweg in de tuin of balkon de zonnestralen als genot zien. Dit laatste is een voorbeeld hoe je met wat gegeven is door de Eeuwige en geen moeite kost, ook beter is voor de lichamelijke gezondheid eenvoudig mag genieten, dit geldt uiteraard voor alle leeftijden. Een glimlach op straat, een goed gesprek met de bakker, een jongere die advies geeft en daarmee leert. Zulke momenten kosten niets, maar bouwen een gemeenschap op. Ze zijn even waardevol, zo niet waardevoller, dan grote politieke titels of prijzen.

Daarmee blijkt eenvoud sterker dan macht of ideologie. Want wie leeft vanuit de zeven fundamenten, kent het antwoord, eenvoud is niet zwak, maar juist de kracht die beschermt tegen hoogmoed, en de weg opent tot vrede.

Lees & luister:

Leren leven met minder, in afhankelijkheid van de Ene

De ondertitel verteld nu wat we gaan lezen, leren leven met minder betekent niet dat men de kaas van het brood moet laten eten. Desalniettemin betekent dit juist dat verwacht wordt van de Noachiet die zich al vasthoudt aan de zeven pijlers van geloof, de Noachitische geboden, een sterke hang naar assertiviteit, een houding van innerlijke kracht en assertiviteit. Leren leven met wat minder doet denken aan een armoedeval maar dat is het het nooit doordat men heeft leren leven met de Ene, door gebed of zegening de gehele dag. Dan valt men niet meer hard op de grond maar juist regelrecht in de armen van zijn Schepper die hem met liefde opvangt, want onze God kent beidde; liefde en leven.

Liefde dit woord is in de Schrift geworteld in het hart, lev

וְאָהַבְתָּ֥ אֵ֖ת ה’ אֱלֹהֶ֑יךָ בְּכָל־לְבָבְךָ֥ וּבְכָל־נַפְשְׁךָ֖ וּבְכָל־מְאֹדֶֽךָ׃

En u zult de Eeuwige, uw God, liefhebben met heel uw hart, met heel uw ziel en met heel uw vermogen.

Om te beginnen met liefde, dit woord is duidelijk gederiveerd uit de Hebreeuwse teksten van de Mi’Qra; Lev wat met vertaald als hart. Om in een deze woordenstudie te blijven, kan men verschillende woorden uit het Nederlands hierin terugvinden: lef, bijvoorbeeld wat moed betekend. Lief en lef gaan dus hand in hand en zo moet men dat ook zien. Als men valt krijgt met er twee karaktereigenschappen bij om te ontwikkelen en te omhelzen, lief te hebben en lef voorop te stellen.

Leven, dit gebod is geworteld in het woord chajim (leven), dat steeds weer de band tussen liefde, lef en leven benadrukt.

שֹׁפֵ֥ךְ דַּ֖ם הָאָדָ֑ם בָּאָדָ֣ם דָּמ֔וֹ יִשָּׁפֵ֖ךְ כִּ֚י בְּצֶ֣לֶם אֱלֹהִ֔ים עָשָׂ֖ה אֶת־הָאָדָֽם׃

Wie het bloed van een mens vergiet, diens bloed zal door de mens vergoten worden; want naar het beeld van God maakte Hij de mens.

Leven is een Noachitische pijler en gebod, het leven respecteren, geen moord maar ook geen letsel aanbrengen is imperatief. En ook het woord leven is gederiveerd uit de oude Hebreeuwse teksten, leven, lef, liefde heeft men dus nodig om verder te gaan en met minder te mogen leven. Dit zijn niet mijn woorden maar juist die van onze wijzen in de Lage Landen die dit verborgen in onze taal.

Zo wordt zichtbaar dat eenvoud niet gebrek betekent, maar rijkdom: verborgen schatten die men pas ontdekt wanneer men met minder materie en meer geest leeft. Zoals ons spreekwoord zegt: Wat het hoofd niet kan vatte, zijn verborgene schatten.

Lees & luister:

Dagelijkse gewoonten, opvoeding, maaltijden, rustmomenten

Rustmomenten zijn spontaan, maar vaak zien wij pas de noodzaak ervan als een ander ons erop wijst. Het advies van een vertrouwenspersoon, met urgentie uitgesproken, kan een opening zijn om de eenvoud te bewaren. Want ook al hebben we de zeven fundamenten van het leven, de Noachitische geboden als gids, toch hebben we elkaar nodig om in die eenvoud staande te blijven, juist in de rustmomenten.

Maaltijden kennen we, maar wat we niet beseffen is dat er ook iets is als het spirit geven aan datgene wat opgediend wordt. In de letterlijke basis, zegent men de Eeuwige altijd voor wat gegeven of genomen wordt.

וְאָכַלְתָּ֙ וְשָׂבָ֔עְתָּ וּבֵרַכְתָּ֙ אֶת־יְהֹוָ֣ה אֱלֹהֶ֔יךָ עַל־הָאָ֖רֶץ הַטֹּבָ֑ה׃

En u zult eten, en verzadigd worden, en u zult de Eeuwige, uw God, zegenen over het goede land.

Voordat men een zegen reciteert, legt men het hand(en) op het hart en zegt hart op richting Israel, Jerusalem: 

Wij zegenen U Eeuwige, die Gezegend is

Algemene zegen of bij twijfel

Gezegend bent U, Eeuwige onze God, van Wiens Woord alles ontstaat

Bij broodmaaltijden

Gezegend bent U, Eeuwige onze God, die brood uit de aarde voortbracht

Bij vruchten uit de aarde

Gezegend bent U, Eeuwige onze God, die de vrucht van de aarde schiep

Bij vruchten van de boom

Gezegend bent U, Eeuwige onze God, die de vrucht van de boom schiep

Bij gebak, taart en andere meelgerechten

Gezegend bent U, Eeuwige onze God, die allerlei soorten voedsel schiep

Bij wijn of druivensap

Gezegend bent U, Eeuwige onze God, die de vrucht van de wijnstok schiep

De Divine Code van rav Moshe Weiner noemt meerdere zegens die ook door Noachieten gebruikt mogen worden. Het reciteren van zulke eenvoudige formules brengt harmonie in huis en gezin. Opvoeding hierin is essentieel: kinderen leren zo dankbaarheid en eerbied.

Ook bij verlies en verdriet zijn er woorden

Gezegend is de Ware Rechter

En bij het ontwaken, voor het handen en gezicht wassen

Ik dank U, Eeuwige en levende Koning, U hebt mijn ziel in mijn lichaam hersteld, groot is Uw trouw

Na het handen wassen, tijdens het afdrogen

De vreze voor God is het begin van wijsheid; allen die dit beoefenen, zijn verstandig. Moge de zeven Noachitische geboden mijn gids zijn, en de Eeuwige mij tot hulp zijn

Mocht een woord of letter verkeerd uitgesproken worden, sluit dan eenvoudig af met de formule

Gezegend is Uw eervolle Naam, Uw Koningschap, tot in eeuwigheid

Gewoontes en tradities komen tot stand door herhaling. Door telkens weer deze eenvoudige momenten te koesteren, vindt men rust en nabijheid bij de Eeuwige, gezegend zij Hij. Dit kan men zichzelf en andere onderwijzen, en hoe moeilijk het ook wordt in het leven, een zegen kan en mag gezegd worden door Noachieten zodat met zorgt voor harmonie in het huis maar ook binnen het gezin. Opvoeding hierin is imperatief en zorgt voor meer begrip onder elkaar, maar is ook een manier om rust te vinden bij Zijn Aanwezigheid, Gezegend zij Hij.

Lees & luister:

Eerlijkheid, rechtvaardigheid in handel, omgaan met overvloed & gebrek

Er zijn in de Mi’Qra verhalen en profetieën hoe om te gaan met overvloed van zegeningen, zoals een flinke voorraad eten en een goed gevuld vermogen op de bank, echter ook hoe men moet omgaan in die gebreken die we allemaal af en toe ervaren. Over deze verhalen kan men diep mediteren; ze zijn eenvoudig te lezen, in het Hebreeuws of in vertaling. Het tekent wel de eenvoud dat je in gebrekige en in overvloedige tijden teruggaat naar de bron en daarvan kracht uit put.

In de winkels in dorpen en in steden verkoopt men hun producten, rechtvaardig handelen ligt in de handen van de koper, in de zin dat een verkoper altijd zijn product zo mooi mogelijk aanprijst, dat is in orde en een oude gewoonte. Waar het fout kan gaan is dat men in een impuls of verkeerde overtuiging een overbodig product aanschaft waar men later spijt van krijg, het zogenaamde hebben dingentje. Het is dan belangrijk om te weten dat je er zelf bij was en dat de verkoper geen blaam treft mits het product ondeugdelijk is of gebrekkig. Word niet boos, en verwijt u zelf nu maar niets, het is niet iets nieuws maar juist zo oud als de mens kan herinneren. Rasji legt bij Beresjiet 31 vers 7 uit dat eerlijkheid in handel een teken is van godvrezendheid , omdat men erkent dat ook winst onder toezicht van de Eeuwige staat.

De The Divine Code van Rav Moshe Weiner deel 4, hoofdstukken 1 en 2, leert dat de Noachiet verplicht is eerlijk te handelen en bedrog te vermijden dit geldt voor koop, arbeid en eigendom. Zelfs lichte misleiding valt onder het verbod van diefstal, want wie de waarheid buigt, rooft vertrouwen, en dat is erger dan geld.

Sommigen zijn van nature terughoudend en spreken zacht, terwijl daarentegen ook flapuits bestaan die recht door zee hun hart bloot leggen, wat eerlijker is laat ik buiten wege, de Noachitische houding ligt daartussenin: bescheidenheid én duidelijkheid. Wees terughoudend, maar laat het hart spreken; wees beleefd, maar niet naïef. Zoals onze wijzen in de Lage Landen zeggen; laat men niet de kaas van zijn brood eten!

Deze houding weerspiegelt תֹּ֔ם in transliteratie: tom, oprechtheid, waarover de Tora zegt:

הִגִּ֥יד לְךָ֖ אָדָ֣ם מַה־טּ֑וֹב וּמָ֤ה ה’ דּוֹרֵשׁ֙ מִמְּךָ֔ כִּ֣י אִם־עֲשׂ֤וֹת מִשְׁפָּט֙ וְאַהֲבַת־חֶ֔סֶד וְהַצְנֵ֥עַ לֶ֖כֶת עִם־אֱלֹהֶֽיךָ׃

Hij heeft u bekendgemaakt, mens, wat goed is, en wat de Eeuwige van u verlangt: niets anders dan recht te doen, liefde in trouw te beminnen, en in bescheidenheid te wandelen met uw God.

Het is juist de combinatie van deze twee voorbeelden die men mag volgen, wees beschaafd en terughoudend maar laat je hart spreken en wees daar duidelijk in, zo voorkomt men misverstanden en is men een eerlijk persoon vooral voor zichzelf.

Wie zo leeft, handelt eerlijk voor anderen, maar vooral voor zichzelf. Hij herkent overvloed als zegen, en gebrek als oefening in vertrouwen. De Eeuwige beproeft niet om te breken, maar om te vormen. Daarom is ook arbeid niet slechts een middel tot bezit, maar een oefening in vertrouwen.

וְאָכַלְתָּ֙ וְשָׂבָ֔עְתָּ וּבֵרַכְתָּ֙ אֶת־יְהוָ֣ה אֱלֹהֶ֔יךָ עַל־הָאָ֥רֶץ הַטֹּבָ֖ה אֲשֶׁ֥ר נָתַן־לָֽךְ׃

En u zult eten en verzadigd worden, en u zult de Eeuwige, uw God, zegenen over het goede land dat Hij u heeft gegeven.

De Noachiet werkt, spaart en deelt in eenvoud, wetend dat alles uit de hand van de Ene komt. The Divine Code deel 6, Wet van Weldadigheid, herinnert eraan dat het delen van overvloed een plicht is, niet enkel een deugd.

Wanneer men te kort ervaart, is het geen schaamte maar een roep tot herverbinding met de Bron. Wanneer men overvloed kent, is dat geen reden tot hoogmoed, maar een gelegenheid om recht te doen en anderen te ondersteunen.

Zo wordt de handel, het bezit, de arbeid en de rust een oefening in Eenvoud der Noachieten, wandelen in eerlijkheid, met vertrouwen op de Ene, gezegend zij Hij.

Lees & luister:

Rentmeesterschap, zorg voor dieren & aarde

Dierendag is voor velen slechts een dag van extra aandacht voor dieren, een dag die in de samenleving naast Vaderdag, Moederdag of andere gedenkdagen staat. Maar voor de Noachiet heeft deze dag een diepere betekenis: zij herinnert aan één van de zeven geboden van de Eeuwige, gezegend zij Hij, het gebod om geen leed toe te brengen aan levend vlees Ever Min HaChai.

Toch rijst de vraag: waarom een bijzondere dag nodig hebben om goed te zijn voor de dieren? Is dat niet iets van elke dag? Inderdaad, zo is het. Deze dag is geen religieuze verplichting, maar een gelegenheid om het bewustzijn te verdiepen. Want als men op één dag liefdevol kan omgaan met dieren, waarom niet altijd? Niet als vraag, maar als uitnodiging tot reflectie en trouw aan het rentmeesterschap dat de Schepper aan de mens heeft toevertrouwd.

Zorg voor dieren omvat meer dan alleen goedheid; het vraagt ook wijsheid. Er zijn momenten van tegenspoed, ziekte, ouderdom, noodzakelijke operaties of zelfs het inslapen van een dier, chas we’sjalom. Zulke beslissingen vragen niet slechts gevoel, maar ook inzicht. Daarom is het goed om in zulke situaties overleg te plegen binnen de Noachitische gemeenschap, of, waar mogelijk, met een rabbijn.

The Divine Code legt uit dat een Noachiet zich moet onthouden van onnodig toebrengen van pijn aan dieren, ook wanneer het technisch of medisch mogelijk is. Slechts als het voor het welzijn van het dier of de mens noodzakelijk is, kan men overgaan tot ingrepen als castratie of sterilisatie, mits zonder wreedheid en met doelmatige noodzaak. Zo leert men om niet alleen lief te hebben, maar ook verantwoordelijk te handelen.

Dierendag herinnert ons eraan dat de dieren deel uitmaken van de Schepping, en dat de Eeuwige dit zo gewild heeft. Hij schiep de mens niet om te heersen als despoot, maar als hoeder. Dat is de ware betekenis van rentmeesterschap: beheren wat Hem toebehoort, in eerbied en dankbaarheid.

אַךְ־בָּשָׂר֙ בְּנַפְשׁ֣וֹ דָמ֔וֹ לֹ֥א תֹאכֵ֖לוּ׃

Maar vlees met zijn ziel, dat is met zijn bloed, zult u niet eten.

Dit gebod, Ever Min HaChai, vormt het hart van de Noachitische opdracht tot mededogen. Het verbiedt wreedheid en leert verantwoordelijkheid, geen exploitatie, maar bewuste zorg.

Daarom is het goed om ook andere dagen van bewustwording te overwegen, zoals een onderwijsdag, een dag van rechtvaardigheid of een dag van barmhartigheid. Niet als nieuwe religieuze feesten, maar als momenten van herinnering aan de eenvoud die ons is toevertrouwd.

In dit kader kan men ook nadenken over hedendaagse kwesties als Halal-slacht, Sjechita-slacht, en de ontwikkeling van kweekvlees. The Divine Code deel IV, hoofdstukken. 9–10, behandelt deze thema’s zorgvuldig: de Noachiet mag kiezen voor de vorm die het meest recht doet aan het gebod van mededogen en het vermijden van onnodig leed. In alle gevallen blijft het principe gelijk: respect voor het leven en erkenning dat elk schepsel toebehoort aan de Ene Ware en Barmhartige Schepper, gezegend zij Zijn Naam tot in eeuwigheid.

Zo wordt duidelijk dat eenvoud in de natuur geen zwakte is, maar kracht: de kracht van zachtmoedigheid, van bewuste keuzes, van trouw aan de Bron van het leven. Wie als Noachiet leeft in eenvoud, leeft als rentmeester van Zijn wereld.

Baroech HaSjem.

Lees & luister:

Korte gebeden, Psalmen, eenvoudige rituelen passend voor Noachieten

Stil staan en bewust worden van een gemiste zegen, dat is een zeer vrome daad. Zoals eerder beschreven in dit boek is het stil staan en introspectie een daad dat weer een vrome daad of zelfs mitsva der Noachieten. Maar ook korte gebeden zoals een zegen opzeggen die de Noachiet leert uit de boeken. Stil staan bij een gemiste zegen is een daad van vroomheid. The Divine Code leert dat bewustwording van goed en kwaad zelf deel is van de morele opdracht van de mens. Introspectie, chesjbon hanefesj, leidt tot verzoening en herstel van het hart.

Je mag het uit het hart zeggen, een poëtische benadering is bijvoorbeeld;

Gezegend bent U, Eeuwige, om gezegend te zijn en ook Zegen de Eeuwige, die gezegend is, opdat Zijn zegen ook over u komen.

Dan richt je die oproep in zekere zin tot je eigen ziel, zoals David zegt in Tehillim 103 vers 1:

בָּֽרֲכִ֣י נַפְשִׁ֣י אֶת־יְהוָ֑ה׃

Zegen, mijn ziel, de Eeuwige.

Men roept dus het eigen bewustzijn, de innerlijke stem op om te zegenen. Dat maakt het een persoonlijk en meditatief gebed: de stem spreekt, het hart antwoordt dat is de genade.

Nu we dit weten kunnen we ook verder kijken of wij als Noachieten ons handen mogen wassen met daarna een Hebreeuwse of Nederlandse zegen, in het vorige hoofdstuk hadden we de zegens behandeld, maar om er op terug te komen na het handen wassen of mikva voor de handen:

De oorspronkelijke Hebreeuwse tekst van Psalm 111 vers 10 luidt:

רֵאשִׁ֣ית חָכְמָ֣ה יִרְאַ֣ת יְהוָ֑ה שֵׂ֥כֶל ט֝וֹב לְכָל־עֹשֵׂיהֶ֑ם תְּ֝הִלָּת֗וֹ עֹמֶ֥דֶת לָעַֽד׃

Vertaald in betekent dit: De vreze voor God is het begin van wijsheid; allen die dit beoefenen, zijn verstandig. Om daarna om een gepaste Noachitisch wijze af te sluiten met: Moge de zeven Noachitische geboden mijn gids zijn, en de Eeuwige mij tot hulp zijn.

Sluit hier prachtig aan op Psalm 111 vers 10. Men maakt de psalm tekst niet oneerbiedig of dogmatisch, maar vertaalt haar betekenis naar het universele morele leven van een Noachiet.

Het Hebreeuwse begrip sechel tov wordt vertaald naar: goed inzicht, wordt in deze zin concreet ingevuld: het volgen van de Sheva Mitzvot Hashem, de zeven geboden die de Eeuwige aan de mensheid gaf. Zo verbindt de Noachiet wijsheid, chochmah, met morele praktijk, precies zoals de psalm bedoelt.

Het voorbereiden op een feestelijk maaltijd, wat niet persé iedere week hoeft maar gelang de omstandigheden, het stil staan bij de geboden en ook de verboden, is meditatief aan te prijzen. Een ander ritueel is een hele moedige namelijk, het belijden van de overtredingen die iedere Noachiet dagelijks maakt. Wat houdt dat in Noachitische belevenis in; belijden van overtredingen? Anders dan met ander geloven, doet men Tesjoeva door zich bewust te zijn van de overtreding, dat is het belangrijkst, het kost niet veel tijd en het levert veel op. Namelijk een goede oefening in de introspectie van zichzelf, oftewel Tikkun Nefesj, verbetering van de karaktereigenschappen of ziel.

Lees & luister:

Geen paniek, maar vertrouwen & recht doen

Het geven van een kom soep en een pita, een op hete steen of in een pan gebakken brood, aan een hongerige mens, of hij nu behoort tot de Benee Jismaël, de Jismaelieten, de Benee Noach, de Noachieten, of de Benee Jisraël, de Israëlieten, dat mag niets uitmaken. Men geeft wat men kan missen, niet meer dan dat. Dit doet men met liefde, met moed en met een genadig hart. Door te geven of het geven te laten doen, zorgt de Noachiet voor de rust die Noach bezat. En men merkt dan al spoedig dat de Eeuwige met hem wandelt, want Noach wandelde met God.

נֹ֗חַ אִ֥ישׁ צַדִּ֛יק תָּמִ֥ים הָיָ֖ה בְּדֹרֹתָ֑יו אֶת־הָאֱלֹהִ֖ים הִתְהַלֶּךְ־נֹֽחַ׃

Rasji legt hierbij uit dat tamim duidt op eenvoud en zuiverheid, een hart dat niet verdeeld is, en dat Noach zich niet liet meeslepen door de verdorvenheid van zijn tijdgenoten, maar eenvoudig en rechtvaardig bleef. Maar ook hulp durven aanvaarden in tijden van kommer en kwel vraagt een moedig hart, hetzelfde hart dat begrijpt dat wij het met elkaar moeten doen. Er is u, mens, gezegd wat goed is: recht te doen, trouw lief te hebben, en ootmoedig te wandelen met uw God.

Rasji verklaart bij dit vers dat ootmoed en eenvoud de ware uitdrukking zijn van gerechtigheid, want wie ootmoedig wandelt, erkent dat de ander evenzeer beeld van God is. The Divine Code deel 6, Laws of Charity, leert dat weldadigheid en hulp niet slechts een vrijwillig gebaar zijn, maar een plicht tot het bewaren van rechtvaardigheid onder de volkeren. Zowel het geven als het ontvangen wordt als een vorm van chesed, barmhartigheid, beschouwd een oefening in vertrouwen op de Ene en in eerbied voor Zijn schepping.

Wie deze eenvoud leert, weet dat succesvol leven niet voortkomt uit bezit of macht, maar uit gemeenschap, een kring van gelijkgestemde zielen, geloofsgenoten, die samen wandelen in het licht van het eerste Noachitische gebod: Geloof in de Eeuwige, uw God, want er is geen ander om met Hem te vergelijken, niet twee, drie of meer, Hij is de ware Ene.

שְׁמַ֖ע יִשְׂרָאֵ֑ל יְהוָ֥ה אֱלֹהֵ֖ינוּ יְהוָ֥ה אֶחָֽד׃

Luister, Israël, de Eeuwige is onze God, de Eeuwige is Eén.

Wanneer men dit inprent in hart en verstand, komt de kalmte, en vergaat de paniek; want eenvoud, vertrouwen en geloof brengen rust, zoals Noach rust vond in de nabijheid van de Eeuwige.

Lees & luister:

Hoe gemeenschappen rechtvaardig kunnen blijven zonder complexiteit

Kijkt men naar de gemeenschappen hier in de Lage Landen, dan ziet men een groeiende zorg over diversiteit, verdeeldheid en onbereikbaarheid. Veel mensen leven in een bubbel of een zelfgemaakte comfortzone. Ook binnen Noachitische gemeenschappen is soms afstand ontstaan, vaak om dubieuze redenen, men wil het beter weten, of elkaar op de plaats zetten.

Toch is er een ernstiger gevaar dat vaak miskend wordt, het gevaar van missionarissen invloed. In een Noachitische gemeenschap die in afzonderlijke kringen leeft, vormt dit een kwetsbare situatie. Want wie de eenvoud verlaat, verliest het onderscheidingsvermogen. Zoals de Schrift zegt, een wolf die zich voordoet als schaap kan onopgemerkt binnendringen, en zonder rechtspraak ontbreekt de afschrikking. De wolf is van nature opportunistisch.

In de halacha voor Noachieten staat duidelijk dat men overtuigingskracht moet gebruiken om te onderwijzen, en dat men bij ernstige misleiding te rade moet gaan bij een rechtbank van wijze mensen, om te oordelen of iemand uit de gemeenschap verwijderd moet worden, eenvoudig, zonder pracht en praal, maar in zuivere rechtvaardigheid. Dit is geen wraak, maar bescherming van het morele weefsel.

We gaan nu een stap verder. In de optiek van de auteur zijn er drie hoofdgroepen in de wereld die men op een herkenbare wijze kan onderscheiden:

Benee Noach, de Noachieten

Benee Jismaël, de Jismaelieten

Benee Jisraël, de Jisraëlieten

Allen zijn nakomelingen van Noach, de rechtvaardige en eenvoudige man die wandelde met God.

וְנֹחַ אִישׁ צַדִּיק תָּמִים הָיָה בְּדֹרֹתָיו; אֶת־הָאֱלֹהִים הִתְהַלֵּךְ נֹחַ.

En Noach was een rechtvaardig, oprecht man in zijn generaties; met God wandelde Noach.

Wanneer we hier met een Noachitische blik naar kijken, wordt de wereld kleiner, overzichtelijker en minder complex. De eerste en grootste groep, de Noachieten, herkent zich in de zeven geboden en probeert deze te onderhouden.

De tweede groep, de Jismaelieten, Arabieren in de volksmond, deze zijn eveneens Noachitisch van aard, maar heeft in de loop der geschiedenis een eigen traditie gevormd. Voor beide groepen geldt: er is geloof, en er is bijgeloof, dat laatste soms om het geloof te versterken. Men is het niet altijd eens, soms zelfs vurig oneens. Maar er zijn gemeenschappelijke gronden: het geloof in de Ene God en de afstamming van Noach.

De derde en kleinere groep, de Jisraëlieten, het Joodse volk in de volksmond, is die welke de Tora en de geschriften zorgvuldig bewaard heeft, vaak onder lijden en verlies. Zij dragen de Tora als getuigen van het verbond met de Eeuwige.

Vanuit dit perspectief wordt de wereld niet alleen kleiner, maar ook begrijpelijker. Hoe kunnen wij in de Lage Landen omgaan met de onenigheden binnen onze gemeenschappen? De weg is: leren van Israël.

Het volk Israël heeft eeuwen van ervaring in rechtspraak, gemeenschap en halacha. Leren van hun wijsheid, en het zoeken van een rabbijn of Joodse geestelijke begeleider, is niet slechts wenselijk maar noodzakelijk voor een Noachiet. Zo blijft de rechtspraak eenvoudig, helder, en geworteld in eeuwenoude wijsheid.

Am Jisraël Chai, het volk Israël leeft.

Lees & luister:

Conflicten beteugelen door waarheid, luisteren & respect

Conflicten ontstaan vaak uit een mengeling van verkeerde informatie of een onjuiste leerstelling, die vervolgens botst met andere meningen en overtuigingen die ons pluriforme land rijk is. De gevolgen hiervan raken niet alleen samenlevingen, maar vooral mensen die nog zoeken naar hun plaats in die samenleving. Om dat duidelijk te maken, beginnen we bij de jongelingen, de adolescenten.

Adolescenten staan open voor indrukken, nieuwe ervaringen en invloeden, en proberen een weg te vinden in een wereld die voortdurend in beweging is. Zij dragen gevoelens van eenzaamheid, onbegrepen zijn of buitensluiting, gevoelens die horen bij het volwassen worden.

וְהָיָה מַעֲשֵׂה הַצְּדָקָה שָׁלוֹם, וַעֲבֹדַת הַצְּדָקָה הַשְׁקֵט וָבֶטַח עַד־עוֹלָם׃

Het werk van gerechtigheid zal vrede zijn, en het resultaat van rechtvaardigheid rust en vertrouwen, voor eeuwig.

Men zou eenvoudig kunnen zeggen: Ken de wet van dit land, want dat hoort zo. Maar dan spreken we niet over de duizenden menselijke regels, maar over de morele wetten, de zeven fundamenten waarop elke beschaving rust, de Noachitische geboden. Deze vormen de morele ruggengraat van Noach ‘s verbond met de mensheid, eenvoudiger dan enig menselijk wetboek, en tegelijk veel dieper.

Hoe leert men die zeven pijlers van beschaving? Door ze uit te spreken in gebed, te herhalen aan tafel in het ouderlijk huis, door naar elkaar te luisteren en van elkaar te leren. Eerbied en respect groeien in het luisteren, en het respect dat men ontvangt, verandert in de kracht van een oprecht compliment.

מַעֲנֶה רַךְ יָשִׁיב חֵמָה וּדְבַר עֶצֶב יַעֲלֶה־אָף׃

Een zacht antwoord keert woede af, maar een scherp woord wekt toorn.

Daarnaast is er een andere groep, de mensen die al meer hebben meegemaakt, en die soms niet meer weten welke richting ze op moeten. Velen voelen zich verward, in de steek gelaten door stad en land. Deze generatie, vaak tussen de twintig en dertig jaar, verlangt naar begrip, naar gehoord worden en gezien worden. Ook voor hen geldt, leer omgaan met de zeven pijlers van beschaving, leer luisteren, en wees geduldig met wie dwaalt.

En tenslotte is er de derde groep; de ongelukkigen, de daklozen, die letterlijk kopje onder zijn gegaan in het leven, chas we’sjalom. Zij verdienen onze aandacht, onze nabijheid, en vooral onze hoop. Want vrede begint bij wie niet vergeten is.

De reden dat deze groepen genoemd worden in verband met conflicten, is hun kwetsbaarheid. Wie zwak is, wordt snel geraakt; wie onbegrepen is, voelt zich snel bedreigd. Daarom ligt hier een taak voor ieder mens van goede wil, zoek hen op, wees een baken van hoop, en leer hun het voorbeeld van eenvoud en vrede.

בַּקֵּשׁ שָׁלוֹם וְרָדְפֵהוּ׃

Zoek vrede en jaag die na.

Eenvoudige vrede komt niet uit grote verdragen of politieke akkoorden, maar uit waarachtigheid, luisteren en respect. Wie zo leeft, voorkomt het conflict al voordat het ontstaat.

Lees & luister:

Eenvoud als reddingsboei en verbond voor de toekomst

Noachieten zitten meestal verborgen onder een steen, gewild of ongewild, en durven er niet onderuit te komen. Zij wachten op hun broeders en zusters, de Benee Noach, om hen te herkennen, te omarmen en in eenvoud weer tot leven te wekken.

Daarvoor lezen en leren wij uit de halacha voor Noachieten, uit de boeken die door rabbijnen naar buiten zijn gebracht, en ook uit de werken die nu door Noachieten zelf worden geschreven, voor Noachieten, als levende getuigen van het oudste verbond.

Hoe krijgt men de Noachiet die verstopt zit onder een steen daar vandaan?

Het antwoord is eenvoudig en diep: men tilt de steen niet op, maar wordt zelf een baken, een ark, een reddingsboei.

Geen schip van hout, maar een gemeenschap van rechtvaardigheid, waarheid en zachtmoedigheid. Wie leeft naar de zeven geboden bouwt aan die ark, niet om zich af te sluiten van de wereld, maar om haar te bewaren voor de toekomst.

Want de Noachiet die zich verschuilt, is vaak een beschadigd mens, iemand die geleden heeft aan onbegrip, afwijzing of eenzaamheid. Daarom is het de taak van elke Noachiet om een boei van hoop te zijn: door woorden, door daden, door trouw te blijven aan de eenvoud van het verbond.

Zo wordt het Noachisme niet slechts een leer, maar een overvloedig verbond, een levend teken van hoop voor de volkeren, nu en in de komende generaties.

וַהֲקִמֹתִי אֶת־בְּרִיתִי אִתָּךְ וּבָאתָ אֶל־הַתֵּבָה, אַתָּה וּבָנֶיךָ וְאִשְׁתְּךָ וּנְשֵׁי־בָנֶיךָ אִתָּךְ.

En Ik zal Mijn verbond met jou oprichten, en jij zult in de ark komen ... jij, je zonen, je vrouw en de vrouwen van je zonen met jou.

De ark van Noach was een toevlucht in de dagen van de Vloed; de ark van eenvoud is een toevlucht in de dagen van verwarring. Beide zijn gebouwd uit vertrouwen, gehoorzaamheid en tom dat zich vertaalt als eenvoud, voor het aangezicht van de Eeuwige.

Wanneer de volkeren deze eenvoud omarmen, zal het verbond van Noach opnieuw zichtbaar worden, niet als herinnering aan verwoesting, maar als belofte van vernieuwing.

הִגִּיד לְךָ אָדָם מַה־טּוֹב, וּמָה־יְהוָה דּוֹרֵשׁ מִמְּךָ, כִּי אִם־עֲשׂוֹת מִשְׁפָּט וְאַהֲבַת חֶסֶד, וְהַצְנֵעַ לֶכֶת עִם־אֱלֹהֶיךָ׃

Er is u, mens, gezegd wat goed is: recht te doen, trouw lief te hebben, en ootmoedig te wandelen met uw God.

Gezegend zij de Ene, die het verbond bewaart door allen die wandelen in eenvoud.

Baroech HaSjem

Lees & luister:

Innerlijke stilte, omgaan met emoties, vreugde en verdriet

Iedere mens, en zeker ook de Noachiet, kent momenten van vreugde en van verdriet. Angst voor het onbekende, boosheid om onrecht, of juist blijdschap bij goed nieuws, het zijn allemaal bewegingen van de ziel. De Tora leert ons dat emoties geen vijanden zijn, maar signalen die ons iets tonen over onze relatie met de Schepper. Zij zijn als de wind die de bladeren doet ritselen, men luistert, herkent, en leert stil worden.

בְּהַשְׁקֵט֙ וּבְבִטְחָ֔ה תִּהְיֶ֖ה גְּבוּרַתְכֶ֑ם וְלֹ֥א אֲבִיתֶ֖ם׃

In stilheid en vertrouwen zal uw kracht zijn, maar U heeft het niet gewild.

De Noachiet leert die stilte door te luisteren naar de geluiden van de Schepping. Een praktische oefening is: ga zitten in een park, bos, of bij het open raam, en luister. De wind door de bomen, het lopen van een spinnetje, het knabbelen van een eekhoorn, het roepen van een vogel. Dit is geen nutteloze stilte, maar een luisteren met het hart, een herinnering aan de Stem die alles in beweging bracht.

הַשָּׁמַ֗יִם מְֽסַפְּרִ֥ים כְּבֽוֹד־אֵ֑ל וּֽמַעֲשֵׂ֥ה יָ֝דָ֗יו מַגִּ֥יד הָרָקִֽיעַ׃

De hemel vertelt de heerlijkheid van God, het uitspansel verkondigt het werk van Zijn handen.

Wie zo luistert, sjokkelt zacht heen en weer, denkend aan de Schepper van alle dingen, zoals bij het bidden van:

בָּרְכוּ אֶת יְהוָה הַמְבֹרָךְ׃ בָּרוּךְ שֵׁם כְּבוֹד מַלְכוּתוֹ לְעוֹלָם וָעֶד׃

Deze woorden zijn geen verplicht ritueel, maar een gebaar van nabijheid, een ademhaling in het ritme van de Eeuwige. In de Noachitische pijlers van het geloof, The Divine Code, wordt dit het hart van Noachitische devotie genoemd, vrijwillige gebeden die de ziel richten op eenvoud, zonder vormdwang of verplichting.

Emoties kunnen zich opstapelen, vreugde kan omslaan in drukte, verdriet in verlamming.

מַעֲנֶ֣ה רַּךְ֮ יָשִׁ֪יב חֵמָ֫ה וּדְבַר־עֶ֥צֶב יַעֲלֶה־אָֽף׃

Een zacht antwoord keert woede af, maar een scherp woord wekt toorn.

Daaruit volgt dat men niet bang hoeft te zijn voor gevoelens, maar ze moet ordenen. Zoals men de handen wast om ze te reinigen, zo reinigt men het hart door te erkennen wat men voelt. De Noachiet legt zijn hand(en) op het hart, spreekt kalm, en zegt:

Gezegend bent U, Eeuwige, die mijn ziel rust geeft.

Rasji legt uit bij Mi’Qra, Palmen/Tehillim 103 vers 1 dat, Zegen, mijn ziel, de Eeuwige, betekent dat de mens zijn eigen ziel aanspreekt om Hem te loven, niet uit plicht, maar uit liefde.

Wie in stilte oefent, herkent de cyclus van emoties, maar laat zich er niet door beheersen. Te veel vreugde verdooft, te veel verdriet verlamt. De Noachiet leert het midden te bewaren, de weg van tom, oprechtheid.

הִגִּ֣יד לְךָ֣ אָדָ֗ם מַה־טּ֚וֹב וּמָ֣ה יְהוָ֣ה דּוֹרֵ֣שׁ מִמְּךָ֗ כִּ֣י אִם־עֲשׂ֤וֹת מִשְׁפָּט֙ וְאַהֲבַת֙ חֶ֣סֶד וְהַצְנֵ֥עַ לֶ֖כֶת עִם־אֱלֹהֶֽיךָ׃

Er is u, mens, gezegd wat goed is; recht te doen, trouw lief te hebben, en ootmoedig te wandelen met uw God.

Dit is de weg van innerlijke eenvoud: niet wegvluchten van emoties, maar ze heiligen door bewustwording en gebed. Wie zo leeft, ervaart vrede, zoals geschreven staat:

וְהָיָ֛ה מַעֲשֵׂ֥ה הַצְּדָקָ֖ה שָׁל֑וֹם וַעֲבֹדַ֣ת הַצְּדָקָ֔ה הַשְׁקֵ֖ט וָבֶ֥טַח עַד־עוֹלָֽם׃

Het werk van gerechtigheid zal vrede zijn, en het resultaat van rechtvaardigheid rust en vertrouwen voor eeuwig..

Lees & luister:

Leren onderscheiden, eenvoud als bron van inzicht

Het vermogen om te onderscheiden is een gave die de Eeuwige in de mens legde; eenvoud zuivert dat vermogen zodat inzicht niet vertroebeld raakt door eigenbelang. Onderscheiden leert de Noachiet juist door herhaling, net als de hij de zeven fundamenten, de Noachitische geboden, iedere dag herhaalt en ook praktijkoefeningen meedoe, in het beste geval een mitsva maakt. Zo ook met herhaling noemt de Noachiet deze mantra op, het is een les uit de Noahidemy, een voorloper van de Noahide Academy of Israel, en kwam uit monde van Rav Moshe Weiner uit Jerusalem, auteur van de Sheva Mitsvot HaShem;

De zon is de zon, de maan is de maan.

De zon kan niet de maan zijn, en de maan kan niet de zon zijn, dat is de natuur.

Iets anders is onnatuurlijks en behoort niet in onze wereld!

הַבִּ֣ין בֵּ֭ין צַדִּ֣יק לְרָּשָּ֑ע בֵּ֝ין עֹבֵ֗ד אֱלֹהִ֥ים וַאֲשֶׁ֖ר לֹֽא־עֲבָדֽוֹ׃

Dan zult u opnieuw onderscheiden tussen de rechtvaardige en de goddeloze, tussen wie God dient en wie Hem niet dient.

Anders gezegd het komt van de generatie van de Vloed, dor HaMaboel, die dat vergat en waar we in onze beschaving, verre vandaan moeten blijven. De Noachiet leert daaruit dat wie trouw blijft aan de natuurlijke orde, de Schepper eert en Zijn wereld bewaart.

Met deze mantra leer je ook onderscheiden, en ben je dichter bij de natuur zoals die door de Schepper, Gezegend zij Hij, bedoeld is. Zelfs in tijden van crisis en verwarring, chas we’sjalom, mag deze mantra gebruikt worden door het zachtjes, maar hoorbaar voor de eigen oren op te noemen, zo verliest men zijn beschaafdheid en verstand niet. Probeer het, herhaal ieder dag met je partner of met je kinderen, en de Noachiet ziet in dat hij nu kan en mag onderscheiden, want dat is de natuur.

Zo leert de Noachiet dat eenvoud geen onwetendheid is, maar helderheid, een licht dat onderscheid maakt tussen natuur en onnatuur, tussen waarheid en verwarring.

Lees & luister:

Het loslaten van wrok; zuinig zijn op jezelf is een daad van vergeving

Soms is het voor een Noachiet niet makkelijk, hij heeft wrok door gedachte of gedrag, en dan gaat hij naar buiten schept een luchtje, of dit nu een half uur is of de hele dag dat maakt niet zo uit als het gaat om de gedachten van wrok en verwarring lost te laten.

ט֗וֹב אֶ֭רֶךְ אַפַּ֣יִם מִגִּבּ֑וֹר וּמֹשֵׁ֥ל בְּרוּח֗וֹ מִלֹּכֵ֥ד עִֽיר׃

Beter een lankmoedig mens dan een held, beter wie zijn geest beheerst dan wie een stad inneemt.

Waarom gaan Noachieten naar buiten, dat is zodat de aandacht naar wrok verplaatst wordt naar de omgeving, hij of zij ontkomt er dan niet aan. De mens ontkomt dan niet aan de werkelijkheid buiten zichzelf, het licht, de lucht, de bomen, de vogels, het water de Schepping van de Ene. Wat er dan gebeurd is typerend voor de vrede van het huis, de gedachten gaan gelang de omgeving ook veranderen ten goede, helaas soms ook ten kwade.

כִּֽי־בְשִׂמְחָ֣ה תֵצֵ֔אוּ וּבְשָׁל֖וֹם תּוּבָל֑וּן הֶהָרִ֗ים וְהַגְּבָעוֹת֙ יִפְצְחוּ֣ לִפְנֵיכֶ֔ם רִנָּ֖ה וְכָל־עֲצֵ֥י הַשָּׂדֶֽה יִמְחֲאוּ־כָֽף׃

Want in vreugde zult u uittrekken en in vrede geleid worden; de bergen en de heuvelen zullen voor u uitbreken in gejubel, en alle bomen des velds zullen de handen samenklappen.

Spreken over dit onderwerp helpt enorm, daarom is het voor een Noachiet dringend aangeraden om een spirituele coach of begeleider in de nabijheid te hebben.

Een rabbi mag vanuit een Joods oogpunt een raad geven en helpen de gedachten te richten volgens de Tora. Echter een spirituele coach of anders gezegd psychisch begeleider gaat veel verder de logica in. Wil de Noachiet dit dus vermijden, dan is het devies altijd; ga naar buiten of verander van omgeving door naar een ander vertrek te gaan in het huis, ja het kan soms spoken in onze hoofden maar de gedachte is hierbij spreekwoordelijk een koning, wees dan ook zelf een koning over uw gedachten.

Lees & luister:

Het bewaren van verwachting, zelfs in donkere tijden

Hoop is de adem van eenvoud. Zij leeft niet in grootse plannen of verre beloften, maar in de kleine daden van trouw die elke dag herhaald worden. Wie met eenvoud leeft, houdt hoop vast zonder haar te bezitten, zoals een vlam die niet gevangen, maar enkel behoed kan worden.

De Noachiet kent die vlam. Zij brandt in het hart wanneer de wereld donker lijkt, wanneer recht wordt verdrongen of waarheid wordt vergeten. Toch blijft de Eeuwige, gezegend zij Hij, Zijn verbond bewaren, zoals Hij het beloofde aan Noach en zijn zonen, als teken voor alle generaties:

... וַהֲקִמֹתִי אֶת־בְּרִיתִי אִתְּכֶם

En Ik zal Mijn verbond met u oprichten …

Wie in eenvoud leeft, herinnert zich dat de regenboog niet slechts een teken van het verleden is, maar een belofte voor de toekomst. Hoop is het vertrouwen dat de Schepper Zijn wereld niet verlaat, en dat ieder mens geroepen is tot een taak: licht zijn in de plaats waar hij staat.

Eenvoud geeft de hoop gestalte: door een vriendelijk woord, een eerlijk gebaar, een hand die reikt, een maaltijd die gedeeld wordt, een stilte waarin vrede woont. Zo wordt de hoop niet langer iets wat men verwacht, maar iets wat men doet, in recht, in trouw, in zachtmoedigheid.

וְהָיָה מַעֲשֵׂה הַצְדָקָה שָׁלוֹם, וַעֲבֹדַת הַצְדָקָה הַשְׁקֵט וָבֶטַח עַד־עוֹלָם׃

Het werk van gerechtigheid zal vrede zijn, en de vrucht van rechtvaardigheid rust en vertrouwen voor eeuwig.

Daarin ligt de ware hoop van de Noachiet: niet in macht of glorie, maar in het stille weten dat eenvoud de wereld draagt. Moge wie dit leest, de moed vinden om zo te leven, met een zacht hart, een helder verstand, en een onwankelbaar vertrouwen dat de Eeuwige Zijn schepping leidt in gerechtigheid en vrede.

בָּרוּךְ הוּא וּבָרוּךְ שְׁמוֹ׃

Gezegend is Hij, en gezegend is Zijn Naam.

Lees & luister:

Hoe eenvoud telkens terugkeert in de keuken

De keuken van Judea was nooit groot, nooit rijk gevuld met overdaad, maar zij was doordrongen van betekenis. Brood, linzen, olijven, honing en vijgen, zij vormden niet alleen voedsel, maar ook een stille herinnering aan de bron van het leven. De Noachiet van nu herkent daarin de kracht van eenvoud: weinig ingrediënten, veel zegen.

De oude wijzen leerden dat wie eet met aandacht, ook leert danken. Want de tafel is geen altaar, maar een plaats van vrede; waar brood gedeeld wordt, ontstaat begrip, en waar woorden zacht worden uitgesproken, woont de zegen. Zo keert eenvoud telkens terug, in stilte en in hart.

הַטּוֹבָה וּבֵרַכְתָּ אֶת־יְיָ אֱלֹהֶיךָ

En u zult eten, verzadigd worden, en de Eeuwige, uw God, zegenen over het goede land.

Gerstenbrood, Lechem Se’orim

Een van de eenvoudigste broden van koninkrijk Judea. Gerste- of speltmeel, water, een druppel olie en een snufje zout, meer had men niet. Het deeg werd gekneed met de hand, soms met een olijfblad bedekt, en op een hete steen of ijzeren pan gebakken. Men at het warm, met vijgen of olijven.

Gezegend bent U, Eeuwige onze God, die brood uit de aarde voortbrengt.

Linzensoep van Esav, Nazid Adasjim

De bekende maaltijd uit het verhaal van Ja’akov en Esav. Rode linzen, ui, komijn en een beetje olijfolie, eenvoudig, voedzaam, en een symbool van nederigheid. Wie de soep roert, herinnert zich dat het leven niet gaat om wat men bezit, maar om wat men deelt.

Gezegend bent U, Eeuwige onze God, van Wiens woord alles ontstaat.

Vruchten van het land

Dadels, vijgen, druiven en granaatappel vormden het toetje van eenvoud. Men at ze stuk voor stuk, langzaam, als herinnering aan de overvloed van de Schepper. In de dagen van Judea waren dit de gaven die op tafel kwamen bij feest en rustdag.

Gezegend bent U, Eeuwige onze God, die de vrucht van de boom schiep.

Zo eindigt de maaltijd, en met haar het boek van eenvoud. Want eenvoud begint niet bij het koken, maar bij het hart dat dankbaar eet. De Eeuwige zegene allen die hun brood met vrede delen, en die in eenvoud leven, want zij smaken de goedheid van Zijn wereld.

De bronnen die ten grondslag liggen aan dit werk zijn:

– De Mi’Qra (Hebreeuwse Schrift)

– Rasji, de klassieke uitlegger van psjat en eenvoud

– The Divine Code van rabbijn Moshe Weiner, Jerusalem, over de zeven geboden van de volkeren

Dank is verschuldigd aan hen die de weg van eenvoud hebben willen verstaan, en aan allen die wandelen in recht en vrede.

Moge dit werk tot zegen zijn voor wie het leest in nederigheid en liefde.

Efraim van der Vennen,

Siddeburen, 20’25